دایره خاصه و وزارت گمرک در عهد ناصری

دکتر غلامحسین زرگری نژاد

1 - یک موقع مخصوص به اسم دایره خاصه یا رابطه همایون یا آیین همایون، غیر آن برقرار شود.

- اجزای این دایره مرکب از پنج نفر خواهد بود.

رئیس که از منتخبین شاهنشاه باشد.

نایب که ناظم دایره نیز همان است.

منشی و مرتب و ضابط تحریرات

عرایض و تحریرات هر دایره و هرگونه نوشتجات دیگر و عرایض متفرقه به این دایره

تقدیم می شود.

4- ابلاغات خدام خلوت ،همایونی بالانحصار به این مجلس خواهد رسید و در این مجلس ابلاغات ضبط شده اوامر همایونی را با موقع خود مخابره خواهد کرد.

ه این دایره میتواند عرایض و مطالب مختلفه را که محل و مرجع آن موافق ترتیبات دولت معین است، پیش از عرض حضور شاهنشاه و با موقع خود، مخابره کند.

6- تحریرات مجالس دولتی را خلاصه کرده و نیز عرض هر چیز که موجب زحمت خاطر شاهنشاه باشد در این دایره خلاصه خواهند نمود.

- کیف عرایض ولایات به این مجلس میرسد و در این مجلس باز خواهد شد.

عرایض و مطالب دایره خاصه سلطنت از قبیل حرمخانه و عمله خلوت و غیره قبل از

عرض حضور همایون به این مجلس میرسد و هر چه قطع و فصل آن، بی عرض خاکپای مبارک ممکن است به عرض حضور شاهنشاه نمی رسد.

احکام و فرامین صادره قبل از امضای شاهنشاه در این دایره رؤیت می شود و هر چه

4- امر محاسبات و ترتیب دفاتر را به قسمی خواهند کرد که در ملاحظه و تفریغ هر حساب بی معطلی اسباب آن حاضر باشد.

5- چون مخارج قشونی ولایات هم کلاً تحویل خزانه نظام شده است، بروات مصارف هر جا، از صورت سند خرج و قلمداد حکومت خارج خواهد شد و هر برات در تحت کمال دقت و غور رسی صادر می شود.

وزارت وظایف و اوقاف

1- مراقبت در وصول وظایف مقرره حالیه دولتی به عهده این وزارت است.

2 - انتظام امور و صحت مصارف اوقاف به مراقبت این وزارت خانه موقوف است.

استحقاق ارباب وظایف را به شرایط مقرره در قانون دولت این وزارت معلوم و تصدیق خواهد کرد.

4- هیچ نوع تغییر و تبدیل در وظایف و مستمریات نمی شود، الا به شرط قانون و اطلاع این وزارتخانه

ه احکام وظایف بعد از ثبت و مهر این وزارت خانه به امضای وزارت داخله می رسد.

6- نذورات و وجوهی که به خیرات و مبرات مخصوص میشود، باید به اطلاع وزارت اوقاف مصروف شود و ثبت آن به دفتر این وزارت خانه بیاید.

وزارت گمرک

1 - انتظام امر گمرک خانه ها عموماً و بلا استثناء به عهده این دایره است.

2 - متصدیان این عمل باید از طرف وزیر گمرک معین شده باشند.

این دایره باید تسهیل تجارت داخله را همانطور رعایت کند که صرفه دولت را منظور می کند.

4 این وزارت خانه اهتمام خواهد کرد که رفع هر گونه افراط و تفریط از عمل گمرک بشود.

5- اجرای قواعدی که برای گمرک وضع میشود به عهده وزیر گمرک خانه است.

وزارت تلگراف

معارض قواعد مقرره باشد تعدیل میشود.

10 - احکام صادره از حضور شاهنشاه و ابلاغات احکام همایونی در دفتر این مجلس ثبت می شود و مراقبت حسن ترتیب و رفع ناسخ و منسوخ و عدم تخلف با قواعد مقرره، به عهده این دایره است.

11 - مشاورات خاصه از افراد مخصوص وزرا و غیر هم موافق حکم فوق العاده شاهانه در این مجلس می شود.

12 - اختلافی که میان وزرای دولت به هم رسد در این دایره قطع و رفع خواهد شد.

13 - احکام همایونی در باب وضع قواعد و اجرای قوانین و امور سایر، به مجلس شورای وزرا و مجلس قانون از این دایره ابلاغ میشود.

14 وزرا و دوایر جلیله ابلاغاتی را که از این دایره نباشد، رد خواهند کرد.

15 - امور این دایره در تحت یک انتظام دقیق است که اگر مطلبی، خواه جزیی یا کلی از این دایره افشا شود و در امور بی مبالاتی و نامحر می کنند رئیس و اجزا به مؤاخذه سختی برسند.