چگونگی روند توسعه و تکامل شکل گیری شهر کاشان در بستر تاریخ

کتاب اول از آغاز تا آخر دوره سلجوقیان

پیشگفتار

مقاله ای که اکنون پیش رو میباشد چکیده مطالعات و تحقیقات مفصلی است که چگونگی روند شکل گیری و توسعه فیزیکی فضایی یکی از شهرهای با هویت و ارزشمند تاریخی ایران یعنی کاشان را بیان می نماید.

روش تحقیق و مطالعه بدین ترتیب بوده است که در مقاطع مختلف تاریخی از قبل از اسلام تا قرن اخیر به تفکیک دوره ها و با توجه به نظام اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جامعه رفت شکل فیزیکی و کالبد شهر دیده شده و تاثیر متقابل کنید عوامل توسعه علاوه بر شرایط فیزیکی شهر در هر دوره پس از انجام مطالعات و تحقیقات اقتصادی اجتماعی و فرهنگی آن دوره با توجه به رویش شهر تا دوره قبلی طراحی شده و عناصر شهری مربوط به هر دوره یا بهتر بگوییم آثار با ارزش معماری و شهرسازی هر دوره تاریخی در جایگاه خود در کالبد شهر قرار گرفته است.

با توجه به مطالب فوق خلاصه نمودن چنین مطالعه ای از نظر محقق کلیه موارد را با ارزش های خاص و متفاوت در مطالعات و تحقیقات انجام شده مطرح نموده مسلماً کار آسانی نبوده و در برخی موارد ضرورت | حذف مطالب یا مختصر نمودن آن را به جهت طولانی شدن مقاله ایجاب نموده است.

مقدمه

یکی از با ارزشترین مناطق شهری کشور ایران بنابر آنچه تاریخ مدون هزار ساله ایران بر آن دلالت دارد و مشهودات عینی و گستره آن در زمان حال و گذشته بیانگر ارزشهای باستانی و تاریخ میراث فرهنگی کشور ما میباشد. شهر کاشان میباشد.

دشت کاشان و یا به عبارتی دیگر گستره ای که نطفه شهر قدیمی و تاریخی کاشان در آن بسته شده است. بستر بسیاری از ارزشهای والای این مرز و بوم است و شهر کاشان چون جواهری گرانبها در دل کوی و در دامنه کوهپایه های زاگرس بر آن درخشیده است.

دشت کاشان در فلات مرکزی ایران یکی از قدیمی ترین مراکز تمدن ساخته شده است تپه باستانی «سیلک» در 6 کیلومتری هسته مرکزی شهر قدیم کاشان قرار گرفته است و نتایج حفاریهای انجام شده در چند دهه اخیر حاکی است که در این نقطه جغرافیایی انسان برخوردی آگاهانه با فضا و محیط زیست خود داشته است.

وجود آتشکده نیاسر آتشکده نطنز و آتشکده خرم دشت که در کنار چشمه ها و دامنه ارتفاعات زاگرس قرار گرفته اند دلایل گویای مراکز زیستی دوران قبل از اسلام در این منطقه میباشد، مخصوصاً در دوران ساسانیان که دلایل و شواهد عینی صحت موضوع را تثبیت می نماید.

در متون معتبر و جغرافیای تاریخی که در اوایل دوران اسلامی نوشته شده است از کاشان تحت عنوان رستاق قاسان» یا «رستان کاشان که شامل دو بخش صرد قاسان و جرم قسان» میباشد نام برده می شود و طبق روایت تاریخ قم این دو رستاق در حد فواصل توابع اصفهان و قم بوده و جزء ناحیه «چهل حصاران» محسوب می گردیده است.