ده فرمان از عصر فتحعلی شاه - سند شماره 10

سوسن اصیلی

بسم الله تعالى شأنه العزیز

الملک الله

سلطان صاحبقران

گرفت خاتم شاهی از قدرت ازلی

قرار در کف شاه زمانه فتحعلی – 1244

الملک الله تعالى حکم همایون شد، که چون عالیجاه رفیع جایگاه عزت و سعادت همراه، میرزا محمد رفیع مستوفى فخامت و مناعت اکتناه، اخلاص و ارادت آگاه مقرب الخاقان مستدعی شد که مقدار سه خروار غله از دیوان همایون اعلی از امنای دولت ابد مدت قاهره شهریار که از قرار غرض اربابی عالیجاه جمله شش خروار جمع دیوانی قریه انجم آباد بلوک ابدی مرحمت شود. لهذا بر حسب مشارالیه که در تلومحال زرند ابواب جمع شده، به تخفیف و ما بعدها مقدار استدعای عالیجاه مشارالیه در ابتداء معامله هذه السنه لوى ثیل خجسته دلیل که از قریه مزبوره من بعد سه خروار غله مزبور را به تخفیف ابدی مرحمت و عنایات فرمودیم همراه، اخلاص و مطالبه مقدار مذکور نشود. مقرر آنکه عالیجاه رفیع جایگاه شهامت دلالت ارادت آگاه، غلامعلی خان حاکم زرند حسب المقرر معمول داشته مقدار مزبور را به تخفیف مقرر دانسته مطالبه نمایند. 

المقرر عالیجاهان رفیع جایگاهان، عزت و جلالت دستگاهان مقرب الخاقانان مستوفیان عظام دیوان همیون اعلی از قرار معمول و مقدار مذکور را به تخفیف ابدی مقرر دانسته از جمع قریه مزبوره موضوع داشته، شرح فرمان مبارک را در دفاتر خلود ثبت و از شوائب تغییر و تبدیل محروس دانند و در عهده شناسند، تحریراً فی شهر ربیع الثانی سنه 1248.

1-   در ظهر سند 16 مهر به ثبت رسیده است

2-   لا اله الا الله الملک الحق المبین عبده عبدالله

3-    لا اله الا الله الملک الحق المبین عبده محمد تقی

4-   المتوکل على الله عبده محمد زمان

5-   لا اله الا الله الملک الحق المبین عبده احمد 1247

6-    ناخوانا

7-   الواثق بالله الغنى سید على الحسینی

8-   لا اله الا الله الملک الحق المبین عبده محمد رفیع

9-   افوض امرى الى الله عبده محمد مهدی

10-                  افوض امرى الى الله عبده محمد ابراهیم

11-                  لا اله الا الله الملک الحق المبین عبده هدایت الله

12-                  زین العابدین ابن محمد على

13-                  لا اله الا الله الملک الحق المبین عبده محمد جعفر

14-                  صح على

15-                  صح ربیع

16-                  صح ناخوانا

17-                  لا اله الا الله الملک الحق المبین عبده محمد تقی

پی نوشتها

1-   حسین خان قاجار قزوینی یا حسین خان سردار، در حکومت فتحعلی شاه در فارس در خدمت وی بود و در درگیری های به قدرت رسیدن فتحعلی شاه او را یاری داد. در سال 1217 سرداری خراسان و حکومت نیشابور به او سپرده شد که تا سال 1221 در این سمت بود . در سال 1218 در جکنار محمد ولی میرزا حاکم خراسان با شکست دادن نادر میرزا آخرین بازمانده افشاریه در خراسان به حکومت جانشینان نادر در این منطقه پایان داد. رک: محمد تقی نوری:  اشرف التواریخ. نسخه خطی کتابخانه ملک شماره 5999 برگ ب43 و 54 الف و 57ب و 58 الف و نیز : مهدی بامداد . شرح حال رجال ایران ج 1. تهران زوار، چاپ چهارم 1371 ص 3-401

.

2-   دیزج زهرا یکی از دهکده های منطقه زهرا در قزوین بوده است. رک: مینو دریا باب الجنة قزوین. سید محمد علی گلریز جلد 1. تهران. طه. 1337 ص 1009.

3-   محمد قلی میرزا ملک آرا پسر سوم فتحعلی شاه در سال 1203 متولد شد و در سال 1214 به حکومت مازندران منصوب گشت و تا دوره محمد شاه در همین منصب بود. اما به دلیل اینکه سلطنت محمد شاه را نپذیرفت از حکومت مازندران برکنار شده به همدان تبعید شد و در سال 1289 درگذشت. مهدی بامداد. همان ج 3،ص 473 -471

4-   حسینعلی خان معیر الممالک، رئیس ضرابخانه شاهی و خزانه و پسر دوستعلی خان معیر الممالک نادر شاه و داماد فتحعلی شاه بود. وی تا دوره ناصرالدین شاه نیز در همین سمت باقی بود و در سال 1274 درگذشت. رک: دوستعلی خان معیر الممالک. رجال عصر ناصری. تهران. نشر تاریخ ایران. 1361. ص 33 – 39

5-   محمد تقی میرزا حسام السلطنه، پسر هشتم فتحعلی شاه در 1206 متولد شد. در سال 1224 حکومت بروجرد و احشامات بختیاری و چهار لنگ را یافت.  وی در دوره محمد شاه در تبریز در تبعید به سر می برد و در سال 1266 با اجازه ناصرالدین شاه رهسپار مشهد شد و در راه درگذشت. رک فضل الله حسینی شیرازی خاوری تذکره خاوری. تصحیح میرهاشم محمد شاه تهران زنگان 1379 . ص 21-22 و بامداد. همان جلد 3 . ص 312-310.

6-   عبدالله میرزا دارا، پسر یازدهم فتحعلی شاه متولد 1211. از سال 1224 حاکم خمسه و زنجان شد و تا سال 1250 در این سمت بود. رک خاطرات احتشام السلطنه. به کوشش سید محمد مهدی موسوی. تهران زوار. ص 1366 138 – 137

7-   برای شناسایی اسامی روستاهای ولایت خمسه از کتاب: اسامی دهات کشور جلد اول استانهای 4-3-2-1. اداره آمار و سرشماری. نشریه فروردین ماه سال 1329 چاپ دوم استفاده شده است، مگر در مواردی که یا منبع دیگری ذکر شده یا نام محل مورد نظر در منابع مراجعه شده موجود نبوده است. استفاده از این کتاب با آگاهی از این مطلب صورت گرفته که طی 52 سالی که از انتشار این اثر می گذرد، قطعاً تغییرات زیادی در تقسیم بندی های کشوری صورت گرفته است اما به دلیل اینکه این اسامی در منابع دیگر پیدا نشد، ناچار به ارجاع به آن هستیم. لازم به ذکر است که این محال در حال حاضر در استان های قزوین و زنجان واقعند. در متن هرجا که نام محل در کتاب اسامی دهات کشور پیدا شده با یک ستاره مشخص گردیده است

8-   دو دانگه از دهستان های قزوین رک مینودر همان ص 974 - 968.

9-   مجینه در زنجان واقع است است. رک محمد حسین پاپلی یزدی. فرهنگ آبادی ها و مکانهای مذهبی کشور مشهد. بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی 1367.

10-                  چورزق ده از روستاهای زنجان است. رک . فرهنگ آبادی ها . همان .