تعریف قانون دولت و خصایص آن

دکتر غلامحسین زرگری نژاد

1- چیزی که از روی صلاح عامه خلق و مصالح امور دولت نوشته شده و به امضای شاهنشاه می رسد و به اجرای آن حکم صریح می فرمایند، قانون است.

2- این قواعد که در امور عامه نوشته میشود باید متفق علیه یا مورد اکثریت آرای مجلس قانون باشد.

هر قاعده را وقتی میتوان در عداد قانون دولت شماره کرد که به مهر شاهنشاه رسیده و در دفتر قانون ثبت شده باشد.

4 قانون به زبان فارسی و به عبارات واضح نوشته میشود.

5- هر جزء از امور که قاعده آن تحریر شد و به امضا و انجام رسید، چاپ و منتشر می شود و فقرات آن حتمی الاجرا و ابدی خواهد بود.

6- مخالفت از احکام و قانون دولت جزای معین خواهد داشت.

7 - هیچ جزء قانون تغییر پذیر نخواهد بود مگر در یک فقره به طور اتم و اجمل بهتر و

سهل تر قرار داده شود در این صورت قاعده ناقصه اول تبدیل میشود.

قانون در تمام مملکت و بر جمیع افراد اهالی ایران حکم مساوات دارد.

9 به حکمی که خارج از این صورت باشد، قانون گفته نمی شود.

اختیارات و حوزه عمل شاه

1 - در کلیه امور اذن و امضای شاهنشاه لازم است.

2 - اعلان جنگ و بستن عهدنامه های پولتیکی و تجارتی و فرمانفرمایی کل قشون بری و بحری مخصوص شاهنشاه است.

قصاص و حدود شریعت فقط به حکم شاهنشاه جاری می شود.

4- عفو و تخفیف در تنبیهات و سیاسات قانونی به حکم شاهنشاه ممکن است.

5- صدور فرامین پادشاهی مخصوص به کارهای بزرگ دولتی است؛ در امور جزئیه هرگز حکم پادشاهی صادر نمی شود.

6- از هیچ وزارت خانه جز را پورت مختصر از امور کلیه و لازمه به حضور نخواهد رفت.

7- هر کار کوچک و بزرگ که قانون دولت به قطع و فصل آن قادر است، مقدماً به حضور شاهنشاه می رود.

8- اگر مسأله ای قبل از مطابقه با قوانین دولتی و بی اطلاع وزیری که با آن کار مربوط است به حضور شاهنشاه فرستاده شود بی جواب رد می شود.

9- حواله و ایصال حقوق هر دایره به عهده وزارت مالیه است الا دایره سلطنت که به حکم مخصوص شاهنشاهی و از خزانه مخصوص شاهنشاهی داده شود.

10 - جمع این خزانه مخصوص معادل مصارف مختصة وجود مسعود شاهنشاه از لباس و کارخانه و بیوتات خاصه و حرمخانه و غیره است. برای مخارج فوق العاده هم علاوه بر واردات اتفاقیه یک مبلغی معین خواهد بود.

11 - روابط هر دایره نسبت به حوزه سلطنت یکی است؛ یعنی معروضات هر دایره به حضور شاهنشاه به ید واحد خواهد رسید.